Phân biệt vàng da sinh lý và vàng da bệnh lý: Khi nào bé cần đi viện chiếu đèn?

1. Tại sao trẻ sơ sinh hay bị vàng da?

Trẻ sơ sinh có số lượng hồng cầu cao hơn người lớn nhưng đời sống hồng cầu lại ngắn hơn (khoảng 70-90 ngày). Khi hồng cầu già vỡ ra sẽ giải phóng sắc tố mật Bilirubin gián tiếp. Do men gan glucuronyl transferase của bé sơ sinh chưa hoàn thiện, bilirubin không được đào thải kịp thời sẽ tích tụ trong máu và lắng đọng dưới da gây vàng da.

2. Phân biệt Vàng da Sinh lý và Vàng da Bệnh lý

• Vàng da Sinh lý (Lành tính): Xuất hiện sau 24 giờ tuổi (thường vào ngày thứ 2-3 sau sinh), chỉ vàng nhẹ ở vùng mặt và ngực, nồng độ bilirubin dưới 12mg/dL. Bé vẫn bú tốt, ngủ ngoan, tăng cân đều và tự hết sau 1-2 tuần khi chức năng gan hoàn thiện.
• Vàng da Bệnh lý (Nguy hiểm): Xuất hiện rất sớm trong vòng 24 giờ đầu sau sinh, mức độ vàng đậm lan nhanh xuống bụng, đùi và bàn chân (Vùng Kramer 4-5). Kèm theo dấu hiệu bú kém, li bì, ngủ gà, phân bạc màu như phân cò hoặc nước tiểu sẫm màu.

3. Nguy cơ biến chứng Vàng da nhân não (Kernicterus)

Bilirubin gián tiếp tự do trong máu quá cao có thể vượt qua hàng rào máu não, lắng đọng vào các nhân xám đáy não gây hoại tử tế bào thần kinh (Bệnh não do bilirubin). Di chứng để lại là bại não, điếc tiếp nhận, co giật hoặc tử vong. Khi phát hiện vàng da lan quá rốn hoặc bé li bì, gia đình phải đưa bé đến bệnh viện chuyên khoa nhi ngay để chiếu đèn (Phototherapy) hoặc thay máu khẩn cấp.